Uitzetting bij uw blokhut

Uitzetting bij uw blokhut

Geplaatst door Richard

Inhoudsopgave voor Uitzetting bij uw blokhut

  • 1 Twee uiterste toestanden bij blokhutten
  • 2 Inkrimping van planken in uw blokhut – Zomer
  • 3 Uitzetting van planken in uw blokhut – Winter
  • 4 Samenvatting van Uitzetting bij uw blokhut

Twee uiterste toestanden bij blokhutten

Er zijn twee uiterste toestanden tijdens het eerste levensjaar van blokhutten; in hartje zomer en het diepst van de winter. Beide perioden kunnen mogelijk problemen voor u opleveren, afhankelijk van de behandeling die u de blokhut hebt gegeven bij de bouw. Deze problemen worden in het algemeen alleen opgemerkt in de eerste jaarcyclus van een zojuist gebouwde blokhut, zoals ik in de artikelen uitleg waarnaar ik hieronder verwijs.

De problemen betreffen het uitzetten of inkrimpen van de wandplanken waaruit uw blokhut bestaat.

Maar er moet wel gezegd worden dat u deze werking eigenlijk niet zou moeten zien, want dat wordt bepaald het ontwerp van blokhutten. De blokhut zet uit en krimpt zonder dat u het merkt…

MAAR ….. alleen als deze op de juiste wijze is gebouwd, behandeld en ontlucht, en tevens met de juiste vochtdichte membraanlaag boven op of binnen in de fundering. Ik kan echter niet genoeg benadrukken dat de behandeling correct moet zijn, aangezien hiermee de natuurlijke eigenschappen van hout worden geremd, zodat u nooit problemen krijgt of ook maar iets verneemt van wat er door de seizoenen heen met uw blokhut gebeurt.

Inkrimping van planken in uw blokhut – Zomer

‘s Zomers hebben we te maken met inkrimping, waarover ik al veel heb geschreven in een vorig artikel: Vochtgehalte van een wandplank en de diepte van de behandeling. Dit artikel is nuttig, aangezien het een uitleg biedt over de inname en uitdrijving van vocht op basis van relatieve luchtvochtigheid, en hoe elke plank kan uitzetten en krimpen met wel 3 tot 5 mm per plank. Over de gehele hoogte van wandplanken in een blokhut is een werking mogelijk van ongeveer 80 mm, oftwel 8 cm! Soms is het nog erger, als de blokhut weinig of niet is behandeld en in de eerste 12 maanden van de bouw.

Dit is een tweede artikel dat u misschien interesseert over de werking van hout in een blokhut: Krimpen van blokhutten. Dit artikel laat zien wat er kan gebeuren in hartje zomer, of als een blokhut niet of nauwelijks is behandeld.

Uitzetting van wandplanken in uw blokhut – Winter

Hier zijn een paar voorbeelden van mogelijke problemen die alle te maken hebben met de natuurlijke uitzetting van hout in de wintermaanden. Deze problemen zijn te vermijden met een behandeling, een vochtdichte membraan en in bepaalde gevallen ventilatie en een juiste montage van uw blokhut.

Witte stukken:

Je kunt uitzetting in je blokhut het eerst opmerken als er witte stukken zichtbaar beginnen te worden.

De klassieke uitzetting van wandplanken in een blokhut in de winter – let op dat er kaal hout zichtbaar wordt boven de fascia van de deur.

Door de uitzetting van wandplanken wordt er onbehandeld hout zichtbaar boven de fascia van de deur.

Voor blokhutten die rond juli, augustus, september en iets later zijn gebouwd is dit een vrij normaal verschijnsel. Dit gebeurt omdat wandplanken van binnen de werking van een spons hebben en uit duizenden strootjes bestaan waarmee de boom ooit water uit de grond opzoog. Dit is wat er met de wandplanken gebeurt tijdens de wintermaanden: ze zuigen zich vol met vocht en zetten uit.

Dit is geheel normaal en kan eenvoudig worden tegengehouden door een behandelmiddel van goede kwaliteit op de juiste manier aan te brengen. Wij geven in ons artikel Advies voor de behandeling van blokhutten het advies om bij de behandeling van uw blokhut ook achter de fascia’s aan de zijkant en bovenkant te lakken, waardoor u het u niet eens opvalt dat er sprake is van uitzetting. Bij een correcte behandeling is er misschien helemaal geen sprake van uitzetting!

Hout bestaat uit duizenden strootjes, die allemaal zijn bedoeld om vocht uit de grond op te zuigen. Bij een juiste behandeling van een blokhut is het onze bedoeling om deze strootjes zoveel mogelijk te blokkeren om de natuurlijke uitzetting en inkrimping af te verhinderen.

Ontstaan van spleten

Tijdens de zomermaanden kunnen we soms zien dat er spleten ontstaan als de blokhut niet juist is behandeld of op een correcte manier is gemonteerd. ‘s Winters kunnen we heel soms een ander type spleet zien ontstaan, meestal boven de deur.

Er is boven de deur een spleet ontstaan boven de deur omdat de wandplanken zo veel zijn uitgezet dat de krimpruimte zichtbaar is geworden.

Wij hebben dit soms aangetroffen bij extreme gevallen, maar dit kan eenvoudig worden opgelost door een vulstukje onder de deur te plaatsen. De controlelijst onder aan dit artikel kunt u volgen wanneer de warmere maanden komen.

Kozijnen die uit elkaar worden getrokken

Op onze pagina Advies voor de montage van blokhutten en in de bij alle blokhutten meegeleverde aanwijzingen proberen wij duidelijk te maken hoe belangrijk het is om NIET twee of meer wandplanken aan elkaar te bevestigen. Dit betreft ook de deuren, het raamkozijn en de fascia’s, omdat de wandplanken onafhankelijk van elkaar moeten kunnen bewegen om uitzetten en krimpen mogelijk te maken. Soms wordt dit advies niet opgevolgd.

Als de fascia’s van deuren of ramen aan wandplanken worden vastgemaakt, kan het zijn dat door het uitzetten van de wandplanken de kozijnen uit elkaar worden getrokken – bevestig nooit wandplanken aan elkaar, want dat belemmert de natuurlijke werking ervan!

Wanneer u aan de bovenste wandplanken bevestigde fascia vastmaakt aan het deurkozijn, kan het kozijn door de uitzettingskracht uit elkaar worden getrokken.

Dit deurkozijn wordt uit elkaar getrokken omdat de fascia bovenaan aan de wandplanken erboven is vastgemaakt. Bij het uitzetten van de wandplanken wordt het bovenste deel van het kozijn omhoog getrokken door de niet geringe uitzettingskracht.

Vloer en dak

De vloer en het dak van uw blokhut is tevens onderhevig aan uitzetting en inkrimping. Wij vinden het raadzaam goed rekening te houden met het jaargetijde waarin de blokhut monteert, want in hartje zomer dient u een kleine uitzettingsvoeg aan te houden tijdens de planken. Bij een vloer is het belangrijk dat u overal ruimte geeft aan uitzetting, zodat de vloer niet tegen de zijwanden van de blokhut aanduwt.

Het is belangrijk om aan alle zijden van de vloer voor een uitzettingsvoeg te zorgen, zoals is aangegeven in onze aanbevelingen voor de montage. Dit voorkomt dat een dak of vloer gaat golven bij nadering van de winter.

Behandelen

Het is altijd in dit jaargetijde dat we een reeks klachten krijgen die allemaal teruggevoerd kunnen worden op de behandeling. Dit artikel schreef ik vorig jaar rond dezelfde periode: Hoe de behandeling van een blokhut fout kan gaan in dit artikel worden veel problemen belicht ten aanzien van onjuist aanbrengen van het behandelmiddel of de kwaliteit van het gebruikte behandelmiddel.

Hoe de behandeling van een blokhut fout kan gaan

Als onze aanbevelingen met betrekking tot de behandeling niet zijn opgevolgd, wordt dit het duidelijkst in hartje winter.

Behandelproblemen worden niet alleen zichtbaar door ontsierende plekken zoals hierboven, maar u kunt tevens lekkage krijgen in situaties met zware regenval. Dit komt doordat er een slechtwerkend/goedkoop behandelmiddel is gebruikt, dat zorgt voor scheuren waardoor via de capillaire werking water naar binnen komt. Dit kan ook komen doordat het behandelmiddel onjuist is aangebracht. Er is met name een goedkoper behandelmiddel op kleur waarvoor het nodig is om alles licht te schuren, met spiritus af te nemen en binnen enkele uren te behandelen met ten minste twee lagen om werkzaam te kunnen zijn. De fabrikant gaat nog verder, door aan te geven dat op droog hout drie lagen moeten worden aangebracht. Vaak wordt ook vergeten dat er een houtbeschermingsmiddel nodig is onder veel goedkopere behandelmiddelen. Wanneer niet de uitdrukkelijke aanwijzingen van fabrikanten worden opgevolgd, is geen enkel behandelmiddel effectief en kunt u minimaal gedurende het eerste levensjaar van de blokhut problemen verwachten.  Wij bevelen u aan om ten minste vier lagen van een correct gebruikt behandelmiddel aan te brengen. Raadpleeg voor meer aanbevelingen hierover: Advies voor de behandeling van blokhutten.

Binnendringen van water

Er zijn diverse oorzaken voor het binnendringen van water. Meestal komt dit doordat niet is behandeld, een behandelmiddel van slechte kwaliteit is gebruikt of doordat de behandeling niet effectief is, vooral in hoeken en op kopshout. Dit is vooral belangrijk om water tegen te houden dat door de capillaire werking naar binnen loopt via de groeven in het profiel van de wandplanken.

De capillaire werking kan voor een lekkage zorgen nadat de wandplanken in een blokhut niet volledig zijn ingeklonken of zorgvuldig zijn behandeld in de hoeken, messing-en-groef of aan de kopse kanten.

Deze blokhut is niet of bijna niet behandeld. Er worden nu sporen van water zichtbaar in de hoeken en op de deur is sprake van schimmelvorming.

Zoals ik al eerder heb opgemerkt. Hout werkt van nature als een spons. Als het niet juist wordt behandeld, zal hout van nature water absorberen. De deur heeft geen goede behandeling gehad en heeft gedurende het jaar veel water geabsorbeerd. Dit had voor een groot deel voorkomen kunnen worden door een goede behandeling en natuurlijk ook door een goede ventilatie binnen de blokhut, als deze langdurig is afgesloten.

Pas als een blokhut gedurende een jaar volledig is ingeklonken en door de verschillende stadia van inkrimping/uitzetting is gegaan, kunnen de hoekverbindingen tegen de impact van zware regenval. MAAR dit kan eenvoudig worden voorkomen door het op de juiste wijze aanbrengen van een behandelmiddel van een goede kwaliteit, waarbij alle verbindingen zijn afgedicht.

Water dat langs een paar wandplanken onderaan binnendringt door de kracht van zware regenval. Een correct aangebracht behandelmiddel van een goede kwaliteit voorkomt dit. Ik heb opgemerkt dat ik meer foto’s heb van problemen die betrekking hebben op dit gedeelte. Zoals te zien in een foto van een behandeling verderop in dit bericht, is het onderste gedeelte van de blokhut overgeslagen, misschien om dat dit moeilijker te behandelen is vanwege het bukken? Het kan ook zijn dat dit gedeelte meer te lijden heeft van weersinvloeden. Uit ervaring denk ik echter dat het verstandig is om bij de behandeling dit gedeelte extra aandacht te geven als de blokhut volgens u last van weersinvloeden krijgt.

Condensvorming

Condensvorming wordt wel eens over het hoofd gezien, terwijl dit een grote impact heeft op de blokhut. In onze aanbevelingen geven we aan dat het van essentieel belang is om een vochtdichte membraan in of boven op uw fundering aan te brengen.

Maar zelfs met een vochtdichte membraan kan zich nog condensvorming ontwikkelen als deze niet regelmatig wordt gebruikt. In dit geval is het zeer raadzaam om een vorm van ventilatie te monteren.

Naast de lekkage van buiten is er ook condensvorming in de blokhut mogelijk als deze niet regelmatig wordt gebruikt of niet wordt geventileerd.

Condensvorming kan zich tevens voordoen als vochtplekken op het dak en de wanden. In dit geval valt het mee, maar er is een bepaalde vorm van ventilatie nodig wanneer deze langdurig is afgesloten.

Vooral wanneer er geen vochtdichte membraan is gemonteerd, kan zoiets op grotere schaal voorkomen en zich zoveel vocht ontwikkelen dat het net lijkt of het dak lek is. Ventilatie is de oplossing voor dit probleem.

Deuren en ramen

Gisteravond kreeg ik een mailtje van een vriendin die zei: ‘Achterom lopen via de kasdeur heeft geen zin, want die zit vast. Dat is altijd zo als het koud is’. Ik moest in mezelf lachen: natuurlijk heeft dit niets te maken met de koude, het heeft alles te maken met de behandeling en met voorkomen dat het hout in haar terrasdeuren uitzet. Met een deur- en raamkozijn is het precies zo: die reageren op dezelfde wijze als er niet genoeg lagen behandelmiddel van een goede kwaliteit zijn aangebracht.

Deuren en ramen kunnen, als deze niet goed genoeg zijn behandeld, zeker in het eerste jaar uitzetten en vast in het kozijn komen te zitten. Het beste is dat deuren en ramen zowel aan de binnen- als aan de buitenkant zijn behandeld ter bescherming tegen uitzetting en inkrimping die op hun beurt ervoor kunnen zorgen dat kozijnen krom trekken.

Samenvatting van Uitzetting bij uw blokhut

Alle bovenstaande punten zijn van invloed op blokhutten, ongeacht wie de fabrikant is, en elk houten bouwwerk binnen of buiten.

Als u een van deze problemen hebt, hoeft u zich niet ongerust te maken. Die kunnen allemaal eenvoudig worden opgelost.

  • Witte stukken: Dit is het eenvoudigst op te lossen: wacht tot het weer opknapt en haal de fascia eraf. Lak het gedeelte wat achter de fascia zit en u hebt er geen last meer van.
  • Spleten die boven de deuren en ramen ontstaan. Dit kunt u eenvoudig oplossen door de deur- of raamkozijn omhoog te brengen en daarna een vulstuk met de lengte van het kozijn te plaatsen. De spleet is dan verborgen achter de fascia Misschien kunt u beter onthouden dat u dit hebt gedaan en dit in het voorjaar weghalen, wanneer het hout van de blokhut begint te krimpen.
  • Kozijnen of sierlijsten die uit elkaar worden getrokken: Het is zeer waarschijnlijk dat fascia of kozijnen op een of andere manier aan de wandplanken zijn vastgemaakt. Verwijder eventuele bevestigingsmiddelen die u aantreft. De deuren en ramen kunnen eenvoudig worden verwijderd door de fascia eraf te halen. Zorg er wel voor dat het alle onderdelen van het kozijn weer aan elkaar worden bevestigd en worden teruggeplaatst. Ga NIET onderdelen ervan aan de wandplanken of sierlijsten bevestigen die aan de driehoek in de hoek (in het geval van een hoekblokhut) zijn vastgemaakt.
  • Vloer en dak: Dit is is lastiger om op te lossen. Wat betreft het dak kunnen naar mijn mening meer spijkers worden toegevoegd. Dit is over het algemeen genoeg om het probleem op te lossen, aangezien het dak nog steeds over de hele lengte kan uitzetten. Misschien duwt de vloer tegen de wandplanken aan; controleer en, als dit het geval is, moet u rondom de vloer voor een uitzettingsvoeg zorgen. Dit kunt u met een decoupeerzaag doen. In extreme gevallen is het misschien beter om de vloer te vervangen.
  • Binnendringen van water: Dit probleem is wat lastiger tijdens de wintermaanden, dus u zou misschien beter kunnen wachten tot de warmere voorjaarsmaanden. U dient wel na te gaan welke behandelingsprocedure en welke producten u hebt gebruikt. Voor goedkopere behandelmiddelen in kleur moet u de wand hebben geschuurd, met spiritus hebben afgenomen, een beschermingsmiddel hebben aangebracht en vervolgens ten minste drie lagen behandelmiddel hebben aangebracht in intervallen van 4 – 5 uur. Voor betere behandelmiddelen als Sikkens en de onze hebt u in het algemeen drie lagen nodig. Soms is ook een grondlaag nodig. Wat betreft onze onderhoudsvrije beschermingsbehandeling kan deze voor een volledige bescherming gedurende een aantal dagen rechtstreeks worden aangebracht. Deze dient uit drie à vier lagen te bestaan. Zorg dat u de aanwijzingen van de fabrikant hebt gelezen en volledig hebt uitgevoerd. Misschien is het beter om uw blokhut op nieuw te behandelen en tevens een beter behandelmiddel te gebruiken dan dat u aanvankelijk hebt gebruikt. Zoals wij hebben aanbevolen: als een behandelmiddel van topkwaliteit gebruikt, dan komen de problemen waarschijnlijk niet voor. Als eerste kunt u op het oog controleren of een behandelmiddel van goede kwaliteit is. Is er sprake van een zekere elasticiteit van het behandelmiddel op alle verbindingen? Vaak is te zien dat een goedkoop behandelmiddel gewoon gaat scheuren. Dan kan door de capillaire werking vocht binnendringen. Let hier goed op!
  • Condensvorming: Controleer of de vochtdichte membraan die in of boven op de fundering is gebruikt goed werkt en niet lek is. Dit is de eerste plek waar u moet beginnen te controleren bij condensvorming. Als u erachter komt dat er geen vochtdichte membraan is gebruikt of daarover twijfels hebt, zult u de vloer moeten loshalen en er eentje plaatsen. Als er wel eentje ligt, maar de blokhut in de herfst- en wintermaanden langdurig is afgesloten, zou het misschien goed zijn om minstens één ventilatierooster in de blokhut te plaatsen.
  • Deuren en ramen: Op de meeste blokhutten kunnen deze bij de scharnieren passend worden gemaakt. Zie deze pagina voor aanbevelingen: De deuren van blokhutten. U dient tevens rekening te houden met de bovenstaande aanbevelingen over de behandeling. Deuren en ramen behoren zowel aan de buiten- als de binnenkant op dezelfde manier te worden behandeld.

Het eerste levensjaar! 

Het is misschien een beetje vreemd, maar na een jaar waarin alle stadia van uitzetten/krimpen zijn doorlopen, lijkt de blokhut veel minder werking te vertonen. Ik denk omdat de strootjes in de houtstructuur inzakken, zijn afgeklemd of verstopt zijn. Na een jaar lijken alle verschijnselen van werking vrijwel te verdwijnen.

Misschien dat het bovenstaande sporen of vlekken heeft achtergelaten die uw blokhut enigszins ontsieren, maar daar is wat aan te doen. Dergelijke sporen zijn eenvoudig te reinigen – raadpleeg deze pagina voor aanbevelingen: Een blokhut reinigen