Omgaan met uitzetten/krimpen bij blokhutten

Omgaan met uitzetten/krimpen bij blokhutten

Wij weten dat blokhutten werken; gedurende het eerste jaar van hun ‘bestaan’ kan dat best veel zijn. Ik heb dit al eens uitgelegd in een artikel, waarin krimpen van de wandplanken een grote rol spelen.

Het probleem is dat deze werking een probleem kan opleveren als we dingen aan de wand willen aanbrengen, misschien schappen erbij willen maken of machines willen bevestigen. Misschien wilt u uw blokhut opdelen om bepaalde redenen, of wilt u een doucheruimte, toilet of een aparte bergruimte. Misschien wilt u ook wel een blokhut met dunnere wanden om kosten uit te sparen, en daarna de wanden isoleren om de blokhut als tuinkantoor te gebruiken.

Dit is allemaal gemakkelijk voor elkaar te krijgen, maar we zullen hiervoor ons goed voor ogen moeten houden dat het verdraaide ding gaat werken, en dat kunt u maar beter laten gebeuren. Als u deze natuurlijke werking tegenhoudt, krijgt u uiteindelijk te maken met allerlei ellendige probleemgevallen, zoals:

  • Splijtende wandplanken – Dit gebeurt normaliter doordat wandplanken bijeen worden gehouden
  • Er ontstaan spleten op plekken waar planken zijn vastgezet – doorgaans doordat een raamkozijn aan de wandplanken is geschroefd
  • Er komt vocht door de spleten en scheuren

Ter voorkoming van deze problemen kunt u het eenvoudigste en beste het volgende doen, als u iets aan de blokhutwand wilt bevestigen:

Expansielat voor blokhutten

Expansielat blokhutten nl

Expansielat in een blokhut: te gebruiken om de werking van wandplanken onbelemmerd te laten.

Dit handige stuk hout is te maken uit overgebleven vloer- of dakplanken. Elke houtsoort voldoet echter, en u kunt het beste de houtdikte kiezen op basis waarvoor u het wilt gebruiken.

Ik raad klanten vaak aan om ze speciaal als verankeringsset te gebruiken als ze in open veld staan; u kunt prima de resterende dakdelen of –planken daarvoor gebruiken en ze dan achter de hoekgordingen aanbrengen zodat ze niet echt in het zicht zijn. Deze lat wordt dan aan de bovenste wandplank bevestigd, met het onderste gedeelte aan een lagere; zo wordt de samenhang van de blokhut verstevigd.

Het is op basis van het zeer eenvoudige principe van een vast gat bovenaan en sleuven in het midden en uiteinde (afhankelijk van de lengte). Het bovenste gat wordt stevig vastgedraaid en de bevestiging op de sleuf worden met behulp van ringen niet vastgedraaid, zodat de wandplanken achter de beugel nog steeds kunnen bewegen.

Bevestiging van schappen in een blokhut

U kunt met dit systeem ook schappen, kasten en gereedschap op de wand aanbrengen:

Een schap bevestigen

Expansielatten om dingen aan de wand te bevestigen. Met behulp van deze lat kunnen wandplanken nog steeds uitzetten en krimpen.

U kunt uit mijn tekening opmaken dat wij de schappen aan de expansielat vastmaken en niet aan de wandplanken. Voor zwaardere belastingen kunt u beter een dikkere lat nemen die u vastschroeft met bouten die geheel door de blokhutwand gaan.

Dit is ook nodig voor het vastmaken van kasten aan de wanden en vooral handig voor elektriciens bij het bevestigen van een verbruikseenheid.

OPMERKING: de eerste tijd vanaf de bouw zal een blokhut nog behoorlijk werken, dus kunt u het beste deze nog een paar weken laten staan voordat u beugels aanbrengt en bevestigingen vastmaakt. De blokhut werkt het meest gedurende het eerste jaar, omdat het hout eerst wat meer moet ‘afsterven’. In het tweede jaar wordt dat minder. Vanaf het derde jaar neemt de werking enorm af. Vergeet het belangrijkste niet: een blokhut moet naar behoren worden behandeld. Een behoorlijke behandelingen met een goede dieptewerking houdt de natuurlijke inkrimping en uitzetting tegen en beperkt deze tot het minimum.

Scheidingswanden in blokhutten

Net als in uw eigen huis wilt u om een bepaalde reden misschien wel een scheidingswand in uw blokhut aanbrengen. Prima om te doen, maar zolang u onthoudt dat blokhutten altijd werken!

Met behulp van het eenvoudige principe van de hierboven uitgelegde ‘expansielat’ kunnen we sleuven in het raamwerk maken en een wand opzetten zoals elke tussenwand. Weet wel dat de bevestigingen op de sleuven niet compleet vast moeten worden gedraaid, zodat de wandplanken zowel krimp- als uitzettingsbewegingen kunnen maken.

Scheidingswand voor blokhutten

Raamwerk van een scheidingswand in een blokhut

U zou zo een scheidingswand kunnen maken zoals elke tussenwand, eventueel nog met tussenbalken voor extra stevigheid. Voor de afwerking van uw wand kunt u elk gewenst materiaal gebruiken, inclusief gipsplaat. Maak de wand echter niet aan de vloer vast als deze al is gelegd, want de vloer gaat net als de wandplanken natuurlijk ook uitzetten en krimpen.

Dubbelwandige blokhutten

Misschien hebt u de dubbelwandige blokhutten al eens te koop gezien. Ik heb er een paar van staan en er problemen mee ondervonden. Om meerdere redenen bevallen ze me niet. Het gaat vooral om het totaal verkeerde ontwerpopzet, maar daar ga ik nu niet verder op in. Als u mijn persoonlijke mening wilt, kunt u me gerust vragen.

In plaats van een dubbele wand maak ik liever een binnenwand: eentje die onafhankelijk is van de hoofdwand van de blokhut. Dit is vooral handig als u over een beperkt budget beschikt en toch een geïsoleerde blokhut wilt zonder dikkere wandplanken te hoeven gebruiken.

Het is tevens handig als u een bouwvergunning wilt krijgen, want als u in de blokhut wilt wonen, moet deze worden geïsoleerd volgens de bouwverordeningen. Met dikkere wandplanken krijgt u wel een betere isolatie, maar soms willen inspecteurs dat u meer doet. Ik ben bij verschillende projecten betrokken, en ik kan u zeggen dat een bouwinspecteur vaak een isolatie van 50 – 100 mm dik verplicht stelt voor wanden (afhankelijk van de dikte van de wandplanken), een isolatie van 100 mm dik voor daken en eentje van 70 mm voor vloeren.

Het is prima als u een binnenwand in uw blokhut aanbrengt en de tussenruimte met isolatiemateriaal vult, zolang u maar steeds bedenkt dat de wandplanken van de blokhut zelf altijd werking vertonen, zoals ik al eerder heb uitgelegd.

OPMERKING: Bedenk trouwens ook goed wat u wilt doen met de plaatsen waar de wandplanken en het dak op elkaar aansluiten. We kunnen de krimp niet tegenhouden als de blokhut gedurende de zomer inklinkt. Als u onvoldoende ruimte overgelaten hebt, kan het zijn dat het dak uiteindelijk op het binnenste framewerk gaat rusten, waardoor spleten ontstaan.

Houd rekening met zowel inkrimping en uitzetting!

Hiermee wordt aangetoond hoe u een binnenwand kunt maken om de blokhut geschikt te maken voor isolering:

Een dubbele wand maken

Een dubbelwandige blokhut maken met behulp van hetzelfde principe van de expansielat

Met behulp van hetzelfde principe van de expansielat kunnen wij aan de binnenkant een framewerk tegen de wand maken. Het frame is natuurlijk gebaseerd op de vereiste isolatiediepte, maar u kunt gebruik van dezelfde methodiek; bedenk daarbij goed dat de wandplanken onafhankelijk moeten kunnen bewegen.

De bouwinspectie gaat vragen om een ademende membraan, gevolgd door een kleine luchtspleet en dan isolatiemateriaal tussen de balken van het raamwerk. Op het raamwerk brengt u de wandbedekking aan. Houten wandplanken van 28 mm dik zien er leuk uit, of gebruik een dunnere, niet zo dure wandbekleding of misschien gipsplaat voor een gladde, strakke moderne afwerking.

Ik vind het normaliter beter om een dak aan de buitenkant te isoleren; dit kan nog steeds als de wanden van binnen bekleedt. Ik heb isolatie liever boven op het dak om de volgende redenen:

  • Het is over het algemeen eenvoudiger en sneller
  • Het is goedkoper
  • U krijgt geen holtes waarin condens kan ontstaan

Als u binnen houten wandbekleding aanbrengt en isolatie boven op het dak, behoudt u nog steeds het uiterlijk en gevoel van een blokhut, en profiteert u van de ruimte die het gewelfde dak u biedt.

Dit is een voorbeeld van isolatie boven op het dak:

Isolatie aan de bovenkant van het Dak

Op het dak aangebrachte isolatie met isolatie in de binnenkant

Zorg ervoor dat u voldoende ruimte voor inkrimping overhoudt. In dit voorbeeld is te zien dat ik het binnenraamwerk onder de dakplanken houd, want bij inkrimping kan het gebeuren dat de dakplanken op het raamwerk gaan rusten, waardoor de wandplanken van elkaar komen.

Ik heb een aan het plafond opgehangen fascia gebruikt, die vóór de binnenwand zit, maar er niet aan vast zit, zodat deze op en neer kan bewegen bij de krimp- en uitzetbewegingen van de blokhut.  Vul holtes op met isolerende glaswol, zodat er beweging mogelijk is.

In een eerder artikel over dakisolatie heb ik een isolatie van 40 tot 50 mm aangeraden. Als u dikkere isolatie gaat gebruiken, wat u misschien wel wilt, dan moet u het dak van een raamwerk voorzien en de isolatie met platen/planken aftimmeren:

Isolatie aan de bovenkant van het Dak 2

Gebruik voor het dak een houten raamwerk en vul dit op met isolatieplaten

Bepaalde bouwinspecteurs willen een dak met 100 mm isolatie. Hiervoor dient u een plateau op het dak aan te brengen, hierop het raamwerk, de isolatieplaten en dekplaten te monteren en ten slotte de dakelementen te plaatsen. Misschien wilt u tevens nog een ademende membraan hieraan toevoegen.

Als u isolatie onder het blokhutdak wilt aanbrengen, dan kunt u deze binnen de gordingen aanbrengen en hierop de wandbekleding aanbrengen:

Isolatie tussen dakgordingen

Isolatie gebruiken tussen de dakgordingen

De volgende methode kunt u ook overwegen:

Dakisolatie aan binnenkant

Een plafond maken in de blokhut

Net als bij bovenstaande methoden verzekeren wij ons ervan dat er voldoende ruimte is voor uitzet- en krimpbewegingen van de buitenwandplanken.

Vergeet niet om de door u gecreëerde leemtes te ventileren, want anders krijgt u grote problemen omdat op zulke plaatsen voortdurend condensvorming plaatsvindt.

Samenvattend over hoe u kunt omgaan met de werking van blokhutten

Blokhutten zijn enorm veelzijdige bouwwerken, zijn niet duur en zijn voor veel doeleinden geschikt: van een eenvoudig tuinschuurtje tot een volledig ingerichte gezinsaccommodatie. Ze gedragen zich allemaal eender en zijn voortdurend aan werking onderhevig. Zolang u dit bedenkt en hiermee rekening houdt, kunt u er van alles mee doen. Waaronder ook scheidingswanden en wanden voor isolatie van binnen, zoals ik heb laten zien.

Let op: Dit zijn enkel ideeën waarvan u gebruik kan maken op de door u gewenste manier, geen gedetailleerde plannen met afmetingen, want de tekeningen zijn NIET op schaal.

Nog een ding: ramen en deuren maken ook deel uit van de buitenwand, dus maak dus uw raamwerk aan de binnenzijde niet op een of andere manier aan deuren of ramen vast; behandel ze net zo als wandplanken.